Mae gr\u0175p o academyddion rhyngwladol annibynnol uchel eu parch wedi dod at ei gilydd i gyflwyno newyddion cadarnhaol am fwyta cig coch. Mae hyn o ganlyniad i\u2019w pryderon ynghylch effaith gwaith ymchwil anghywir ac unochrog.<\/p>\n
Roedd y gr\u0175p, a oedd yn cynnwys yr Athro Dr Peer Ederer, yn symbyliad i Ddatganiad Dulyn<\/em> sy\u2019n datgan bod \u201csystemau da byw yn rhy werthfawr i gymdeithas orfod dioddef oherwydd symleiddio, crebachu neu eithafiaeth.\u201d Mae’r Athro Dr Peer Ederer hefyd yn gyd-sylfaenydd a chyfarwyddwr GOALSciences (Global Observatory of Accurate Livestock Sciences), sydd \u00e2’r genhadaeth i ymchwilio a chyflwyno tystiolaeth wyddonol am r\u00f4l anifeiliaid yn y system fwyd fyd-eang.<\/p>\n \u201cMae\u2019r rhan fwyaf o wyddonwyr yn bositif ynghylch y rhan sydd gan gig coch i\u2019w chware mewn cymdeithas oherwydd ei rinweddau maethol, ecolegol, amgylcheddol a moesegol,\u201d meddai\u2019r Athro Dr Ederer wrth Hybu Cig Cymru (HCC). Roedd yn siarad ar drothwy Wythnos Cig Eidion Prydain (23 \u2013 30 Ebrill), sef wythnos o ddathlu cig eidion wedi ei gynhyrchu\u2019n lleol \u2013 gan gynnwys Cig Eidion Cymru – sy\u2019n arwain y byd o ran blas, ansawdd a chynaliadwyedd.<\/p>\n Cyfeiriodd yr Athro Dr Ederer, a oedd yn brif siaradwr yng nghynhadledd flynyddol Hybu Cig Cymru (HCC) y llynedd, at enghreifftiau o ymchwil anghywir wedi\u2019u cywiro neu ar fin cael eu cywiro gan wyddonwyr a oedd yn ceisio unioni\u2019r fantol \u2013 \u201cenghreifftiau o achosion y gall \u00a0gwyddoniaeth wella ei hun,\u201d meddai wrth HCC.<\/p>\n Dywedodd y cafwyd prawf fod erthygl yn y Lancet<\/em> yn cysylltu marwolaethau \u00e2 chig coch yn anghywir a bod y cywiriad wedi cael ei dderbyn gan yr awduron a’r cyhoeddwyr. Yn yr un modd, roedd darn diweddar yn yr American Journal of Clinical Nutrition<\/em> a oedd yn awgrymu cefnogi argymhellion dietegol i gyfyngu ar fwyta cig coch wedi cael ei gystwyo. \u201cCafodd yr un wybodaeth ei hailgyhoeddi dro ar \u00f4l tro \u2013 ac eto mae gwyddonwyr wedi ei gwrthbrofi dro ar \u00f4l tro\u201d, meddai.<\/p>\n \u201cRhaid i ni ofyn cwestiwn i ni\u2019n hunain, sef, sut maen nhw\u2019n dal ati i gyhoeddi\u2019r nonsens yma? Mae bob amser yn brif newyddion ym mhob cyfnodolyn gwyddonol ac wedyn yn y cyfryngau prif ffrwd. Ac eto, mae\u2019r astudiaethau sy’n collfarnu – wel, mae’n ymddangos eu bod yn cael eu claddu mewn rhyw ddeunydd gwyddonol ac academaidd nad yw byth yn gweld golau dydd.<\/p>\n \u201cFedra i ddim rhoi ateb ichi, ond o fewn Datganiad Dulyn rydym wrthi\u2019n ceisio darganfod pam fod hyn yn digwydd ac yn gwneud y rhesymau hynny\u2019n hysbys,\u201d meddai.<\/p>\n Dywedodd Pennaeth Marchnata Strategol a Chysylltiadau HCC, Laura Pickup: \u201cMae neges yr Athro Ederer yn bwysig ac yn cyd-fynd \u00e2\u2019r Ffordd Gymreig o gynhyrchu cig coch. Cymru yw un o\u2019r mannau mwyaf cynaliadwy ar y Ddaear o ran cynhyrchu cig coch. Dydy ein systemau ffermio ddim yn ddwys ac maen nhw\u2019n dibynnu ar ddigonedd o borfa a glaw. Hefyd, mae ffermydd Cymru yn cyfrannu at atafaelu carbon, adfywio pridd a chynyddu bioamrywiaeth.<\/p>\n \u201cMae cig coch heb lawer o fraster yn llawn fitaminau a mwynau hanfodol, ac o\u2019i gyfuno \u00e2 chynhwysion iach eraill, mae\u2019n cyfrannu at iechyd da fel rhan o ddiet cytbwys.<\/p>\n \u201cRydym yn falch o glywed academyddion o fri fel yr Athro Dr Ederer yn curo\u2019r drwm ar ran ein diwydiant. Byddem hefyd yn annog ffermwyr i ddod yn llysgenhadon ar gyfer y dulliau cynhyrchu derbyniol maen nhw\u2019n eu defnyddio ar eu ffermydd yn ystod Wythnos Cig Eidion Prydain a thu hwnt.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"