Daeth cynhyrchwyr cig coch o bob cwr o ogledd Cymru ynghyd ar fferm ddefaid a gwartheg ar gyrion Caernarfon yr wythnos ddiwethaf (dydd Mawrth 25 Mehefin) i glywed y canlyniadau diweddaraf gan ddau brosiect pwysig yn y diwydiant.<\/p>\n
Cynhaliwyd y digwyddiad ar fferm Alwyn Phillips, sef Pen y Gelli. Mae Mr Phillips yn rhan o brosiectau RamCompare a GrassCheckGB a ariennir ar y cyd gan Hybu Cig Cymru (HCC) ynghyd \u00e2\u2019r byrddau ardoll eraill a sefydliadau o fewn y diwydiant.<\/p>\n
Siaradodd yr arbenigwyr Sam Boon o Signet, a Taro Takahashi o\u2019r Sefydliad Bwyd-amaeth a Biowyddorau (AFBI) am bwysigrwydd defnyddio geneteg a phorfa yn effeithiol ac effeithlon i wneud y mwyaf o berfformiad y ddiadell.<\/p>\n
Pwysleisiwyd hyn gan Mr Phillips hefyd a ddywedodd, tra\u2019n tywys taith o amgylch y fferm: \u201cMae perfformiad uchel ar borfa yn bosib os oes gennych yr eneteg gywir.\u201d<\/p>\n
Mae o wedi bod yn rhan o brosiectau RamCompare a GrassCheckGB ers sawl blwyddyn ers eu sefydlu, ac wedi gweld manteision yn sgil hynny. Mae\u2019r rheiny\u2019n cynnwys lleihau\u2019r defnydd o wrtaith \u2013 ac felly\u2019r gwariant arno \u2013 i\u2019r hanner, tra\u2019n tyfu a defnyddio mwy o laswellt i besgi ei \u0175yn.<\/p>\n
Mae Mr Phillips yn un o 12 ffermwr defaid a gwartheg yng Nghymru sy\u2019n rhan o brosiect GrassCheckGB, prosiect sydd, dros bum mlynedd, wedi cofnodi data dros y DU gyda chyfartaledd o 8-12tDM\/ha, yn cynnwys11ME a 19% o brotein crai gyda 80% ohono\u2019n cael ei ddefnyddio. Mae hyn bron yn ddwbl y ffigyrau sy\u2019n nodweddiadol o ffermydd ar draws y DU. Mae ansawdd y glaswellt yn debyg i ansawdd mewn bwyd a brynir, ac felly mae glaswellt wedi\u2019i reoli\u2019n dda nid yn unig yn rhatach, ond hefyd o ansawdd uchel.<\/p>\n
Meddai: \u201cDwi i r\u0175an yn deall sut i dyfu glaswellt a sut i\u2019w bori, dwi\u2019n gwybod yn union faint ohono dwi\u2019n ei dyfu ac yn deall cryfderau a gwendidau pob un o\u2019r caeau.<\/p>\n
\u201cBeth sy\u2019n wych am y prosiectau yw\u2019r ffaith eu bod yn para nifer o flynyddoedd ac felly\u2019n cynhyrchu canlyniadau credadwy a data defnyddiol sy\u2019n cymryd popeth a fedr effeithio ar berfformiad y fferm i ystyriaeth.\u201d<\/p>\n
Ychwanegodd Mr Phillips: \u201cDwi\u2019n teimlo bod y cyfuniad o ddefnyddio porfa a dewis defaid sy\u2019n perfformio\u2019n dda ar system sy\u2019n seiliedig ar borfa yn hanfodol, ac yn ffordd o baratoi ar gyfer y posibilrwydd o fywyd heb gymorthdaliadau. Mae datblygu\u2019r system yma\u2019n cymryd amser – nid yw\u2019n digwydd dros nos.\u201d<\/p>\n
Hyd yn hyn, mae\u2019r prosiect RamCompare wedi gwerthuso 468 o hyrddod (o\u2019u geni i\u2019w lladd) gydag epil o dros 44,000 ar ffermydd masnachol yn y DU. Mae\u2019r ffermwr Alwyn Nutting o Aberhafesb ger Y Drenewydd yn un o saith ffermwr RamCompare dros y DU sy\u2019n profi hyrddod gyda mynegai uchel ar draws eu diadelloedd masnachol, gan ddarparu gwybodaeth werthfawr ar gyfer ffermwyr defaid eraill pan fyddant yn dewis eu hyrddod.<\/p>\n
Meddai: \u201cMae\u2019r prosiect RamCompare yn bwysig, dwi\u2019n gobeithio y bydd yn dylanwadu ar y ffordd mae hyrddod yn cael eu magu, gan eu gwneud yn fwy defnyddiol ar gyfer eu defnyddio mewn diadelloedd defaid masnachol yn y DU.<\/p>\n
\u201cMae\u2019n bwysig eich bod yn dewis yr hwrdd iawn ar gyfer amcanion eich diadell, nid ydych eisiau dewis hwrdd sy\u2019n eithafol o ran twf na chydffurfiad os ydych chi\u2019n disgwyl i\u2019r hwrdd berfformio ar system sy\u2019n seiliedig ar borfa.\u201d<\/p>\n
Meddai Dr Heather McCalman, Swyddog Gweithredol Ymchwil a Datblygu a Chynaliadwyedd HCC: \u201cPwrpas y digwyddiad oedd arddangos sut y gall geneteg defaid a phori glaswellt yn effeithiol gyfuno i gynhyrchu cynnyrch cig coch o ansawdd uchel. Mae geneteg defaid da ar gael i bob ffermwr masnachol ac mae\u2019r technegau ar gyfer pori glaswellt yn dda yn dod yn gyfarwydd iawn.<\/p>\n
\u201cGall diadell iach, effeithlon sy\u2019n perfformio\u2019n dda gyfrannu, yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol, at leihau ol-troed carbon ffermydd ac felly helpu at wella cynaliadwyedd y sector a thaclo\u2019r heriau sydd i ddod.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"