Mae ffermwr defaid o Geredigion wedi pwysleisio pa mor bwysig yw da byw o ran rheoli\u2019r amgylchedd ond dywedodd hefyd fod yn rhaid i\u2019r diwydiant addasu ei arferion mewn ffordd gyfrifol i ddiwallu anghenion ein byd sy\u2019n newid drwy\u2019r amser.<\/p>\n
Mae Anwen Hughes yn ffermio 80 erw ar fferm Bryngido, ychydig y tu allan i Aberaeron, mewn partneriaeth \u00e2\u2019i g\u0175r Rhodri. Mae\u2019r teulu\u2019n cadw tua 200 o famogiaid croes Ll\u0177n a Ll\u0177n ar system \u00e2 mewnbwn isel ac allbwn uchel sydd yn seiliedig ar laswellt. Mae Anwen wedi bod yn ffermio ers 1995.<\/p>\n
Dros y blynyddoedd mae Anwen a Rhodri wedi addasu\u2019r ffordd maen nhw\u2019n rheoli\u2019r tir a\u2019r da byw er mwyn bod yn fwy cydnaws \u00e2\u2019r amgylchedd.\u00a0 Erbyn hyn ni ddefnyddir gwrtaith ar y fferm a chaiff gwrthfiotigau eu targedu at ddefnydd penodol.<\/p>\n
Mae hyn hefyd wedi lleihau costau mewnbwn yn sylweddol i fusnes y fferm, gan arwain at fwy o elw ac \u00f4l troed ysgafnach. Mae pori cylchdro yn chwarae rhan bwysig ac yn golygu nad yw dwysfwyd yn cael ei brynu oni bai fod hynny\u2019n gwbl hanfodol. Yn ogystal, mae\u2019r \u0175yna\u2019n digwydd yn hwyrach yn y flwyddyn, sy\u2019n arbed mwy fyth o gostau\u00a0 ac sy\u2019n lleihau\u2019r \u00f4l troed carbon am fod angen prynu llai o borthiant. Mae Anwen a Rhodri yn prynu\u2019r silwair sydd ei angen yn ystod y gaeaf oherwydd mae hyn yn well ar gyfer rheoli\u2019r lefelau nitrogen, ffosfforws a photasiwm yn y pridd .<\/p>\n
Wrth siarad o\u2019i fferm ar Ddiwrnod Amgylchedd y Byd (dydd Mercher 5 Mehefin), dywedodd Anwen:\u00a0 \u201cFel ffermwyr, rydyn ni\u2019n cael profiad uniongyrchol o\u2019r tywydd ac yn gweld sut mae llifogydd a sychder yn effeithio ar ein tir a\u2019n da byw, sut y gall dirywiad bioamrywiaeth effeithio ar yr ecosystem\u00a0 gyfan a\u2019r canlyniadau ehangach a all ddigwydd. Rhaid i ni ddod o hyd i gydbwysedd yn y modd rydyn ni\u2019n cynhyrchu bwyd sy\u2019n cynnwys llawer o faetholion \u2013 fel Cig Oen Cymru a Chig Eidion Cymru \u2013 tra hefyd yn gofalu am y tir lle rydyn ni\u2019n tyfu\u2019r bwyd hwnnw.\u201d<\/p>\n
Felly, mae gofalu am ansawdd y pridd a\u2019r d\u0175r, yn ogystal \u00e2 monitro\u2019r tyfiant glaswellt a\u2019r pori cylchdro, yn arferion sydd wedi dod yn gwbl normal ar fferm Bryngido.<\/p>\n
\u201cYma ar y fferm rwy\u2019n gofalu am goetir hynafol, yn adfer y pridd, yn ogystal \u00e2 chynhyrchu bwyd. Ceisiaf wneud hynny mor gynnil \u00e2 phosibl. Fel diwydiant, ni sydd yn y sefyllfa orau i ofalu am y tir. Mae gennym yr wybodaeth a\u2019r arbenigedd ond rhaid i ni beidio \u00e2 bod yn hunanfodlon. Dylid croesawu ffyrdd newydd o wneud pethau, os ydyn nhw\u2019n well i’r amgylchedd a hefyd o fudd i’r broses o gynhyrchu bwyd.<\/p>\n
\u201cMae ffermio wedi datblygu mewn ffordd dda yma yng Nghymru, ond rhaid i ni ymdrechu i wneud yn well \u2013 er mwyn yr amgylchedd ond hefyd er mwyn diogelwch ein bwyd ein hunain,\u201d ychwanegodd.<\/p>\n
Dywedodd Pennaeth Cynaliadwyedd a Pholisi\u2019r Dyfodol yn HCC, Rachael Madeley-Davies: \u201cMae system Anwen yn enghraifft allweddol o sut mae cynhyrchu bwyd maethlon a chynnal a rheoli\u2019r amgylchedd naturiol yn gadarnhaol yn mynd law yn llaw, gan adlewyrchu agweddau cadarnhaol ffermwyr Cymru sy\u2019n defnyddio\u2019r dull hwn o gynhyrchu.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"